Nhiều tổ chức tài chính và các công ty khác trên thế giới đang khám phá hoặc chủ động áp dụng các công nghệ blockchain cho việc thanh toán quốc tế. Sự gia tăng của các công nghệ blockchain đang làm tăng mối quan tâm về sự phân mảnh của thị trường và khả năng tương tác giữa các blockchains khác nhau. 1 Bởi vậy, tuy việc áp dụng công nghệ Ledger phân tán của blockchain đang ở giai đoạn còn tương đối sớm, đã có những nỗ lực tiêu chuẩn hóa các công nghệ và chi tiết về blockchain cũng như phát triển các giao thức cho phép giao tiếp giữa các blockchains khác nhau. Một lợi ích có thể đạt được là việc cho phép các khoản thanh toán di chuyển nhanh giữa các mạng lưới thanh toán quốc tế khác nhau, cho phép thanh toán toàn cầu nhanh hơn.

Dưới đây là tóm lược ngắn gọn mô tả hai sáng kiến nhằm tiêu chuẩn hóa blockchain, Hyperledger và Interledger, cùng với đó là tiến trình “còn trong trứng” hiện tại trong việc tạo ra một tiêu chuẩn quốc tế.

Hyperledger có mục đích tạo công nghệ Blockchain tiêu chuẩn

Dự án Hyperledger là một nỗ lực hợp tác để xác định và phát triển công nghệ blockchain theo tiêu một chuẩn công nghiệp mà các nhà phát triển có thể sử dụng để xây dựng các ứng dụng cho nhiều ngành. Đây là một dự án nguồn mở được tổ chức bởi Quỹ Linux, nơi hội tụ của nhiều sáng kiến và dự án nguồn mở khác bao gồm hệ điều hành Linux đang được sử dụng rộng rãi.

Dự án Hyperledger hoạt động giống như hầu hết các dự án mã nguồn mở khác: nhiều công ty khác nhau đóng góp mã phần mềm, các đóng góp đó được xem xét, kết hợp và phát triển hơn nữa để tạo ra phần mềm cuối cùng được Dự án phát hành. Các công ty đã đóng góp bao gồm IBM; Digital Asset Holdings (DAH), một công ty phần mềm tài chính mà cũng đã đóng góp cái tên Hyperledger mà nó từng sở hữu; và tập đoàn phần mềm tài chính R3, cung cấp một ledger phân phối được thiết kế cho các giao dịch tài chính. 2 Hyperledger hiện có gần 100 thành viên và hơn 100 đóng góp. 3

Dưới Dự án Hyperledger là một số dự án phát triển phần mềm riêng lẻ, tất cả đều đang ở giai đoạn “ấp ủ”. Dự án Hyperledger Fabric tập trung vào công nghệ blockchain cốt lõi, bao gồm hỗ trợ các hợp đồng thông minh, và được thiết kế để làm nền tảng cho việc phát triển các ứng dụng hoặc giải pháp blockchain. Trong blockchain, “hợp đồng thông minh” là các chương trình phần mềm nhỏ tự động hóa các giao dịch khi các điều kiện nhất định được đáp ứng, chẳng hạn như mua một mặt hàng khi giá giảm xuống một mức đã đặt trước. Một dự án là Blockchain Explorer có mục đích tạo ra một công cụ để khám phá và xem dữ liệu trong các ledger phân phối. Một dự án khác, Sawtooth Lake, là một bộ Blockchain từ công ty chip xử lý Intel.

Hyperledger cũng đang trong quá trình hình thành các nhóm làm việc tập trung vào việc sử dụng blockchain trong các ngành công nghiệp khác nhau. Đã có các nhóm hình thành xung quanh ngành tài chính và chăm sóc sức khoẻ, và có một nhóm đang được tạo ra để tập trung vào chuỗi cung ứng.

Interledger: Kết nối mạng lưới các Ledger?

Interledger không phải là một dự án ledger phân phối. Thay vào đó, nó tập trung vào việc kết nối các ledger khác nhau. Dự án tập trung vào Giao thức Interledger (ILP), được thiết kế để tạo khả năng giao tiếp giữa các hệ thống thanh toán quốc tế khác nhau trên khắp thế giới. Mục tiêu là bất kỳ người trả tiền nào cũng có thể thanh toán cho bất kỳ ai, nhanh chóng và ít hoặc không có chi phí, mà không cần cả hai bên đều phải thiết lập các tài khoản trên cùng một dịch vụ thanh toán toàn cầu. ILP bắt nguồn từ Ripple, một công ty phần mềm cung cấp công nghệ thanh toán quốc tế dựa trên blockchain cho các tổ chức tài chính.

Một trong những nhà phát triển của giao thức này đã rút ra một sự tương đồng đầy tham vọng giữa ILP và các giao thức truyền thông và định dạng cho phép Internet tồn tại, cho phép thông tin được lưu chuyển tự do và ngay lập tức trên khắp thế giới. 4 Các nhà phát triển đã lưu ý, tình trạng của việc thanh toán hiện tại rõ ràng khác biệt: “Gửi tiền ngày hôm nay trong bất kỳ hệ thống thanh toán nào là tương đối đơn giản, nhanh chóng và không tốn kém. Tuy nhiên, việc chuyển tiền giữa các hệ thống là rườm rà, chậm chạp và tốn kém, thậm chí là không thể”. 5 Điều này đặc biệt đúng đối với các khoản thanh toán quốc tế, có thể mất nhiều ngày và phải trả phí cao khi khoản thanh toán đó đi qua nhiều hệ thống và tổ chức trung gian như các ngân hàng tương ứng. Và vấn đề có thể vẫn tồn tại khi hệ thống thanh toán dựa trên blockchain phát triển, vì vẫn sẽ có vấn đề giao tiếp giữa các blockchain khác nhau.

Để thực sự trở thành một tiêu chuẩn, ILP sẽ cần phải được sử dụng rộng rãi bởi các ứng dụng không trực tiếp kết nối với Ripple, nhà phát triển ban đầu của nó. Để tiến gần hơn tới mục tiêu đó, Ripple đã biến ILP thành mã nguồn mở, đóng góp nó cho dự án Interledger mới do Linux Foundation tổ chức. 6 Hiện tại có một nhóm trong W3C, tổ chức tiêu chuẩn web, cũng đang thảo luận về sử dụng Interledger cho thanh toán.

Hướng tới một Blockchain tiêu chuẩn quốc tế

Tổ chức Tiêu chuẩn Quốc tế (ISO) cũng đã bắt đầu việc tạo ra các tiêu chuẩn chính thức cho công nghệ blockchain. Tổ chức tiêu chuẩn quốc gia của Australia, Standards Australia, đang dẫn đầu ủy ban blockchain của ISO, cùng với các đại diện từ các tổ chức tiêu chuẩn tại 35 quốc gia bao gồm Mỹ, Canada, Estonia, Pháp, Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc và Tổng Giám đốc của Standard Australia, Tiến sĩ Bronwyn Evans, và họ cho biết ủy ban blockchain của ISO sẽ phát triển các tiêu chuẩn cho tính tương hợp giữa các hệ thống, sự riêng tư, an ninh và thuật ngữ. 7 Các tiêu chuẩn của ISO thường mất nhiều năm để phát triển.

Những gì chúng ta học được

Các công nghệ Blockchain đang ở giai đoạn đầu của việc áp dụng, nhưng chúng đang tăng lên nhanh chóng. Trong tương lai, các tiêu chuẩn và giao thức phổ biến cho blockchain có thể sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo khả năng tương tác giữa các hệ thống thanh toán quốc tế. Những công nghệ mới thường phát triển nhanh hơn so với các tiêu chuẩn đồng thuận, bởi vậy những nỗ lực này có thể sẽ có ảnh hưởng ít đến việc triển khai công nghệ blockchain trong thời gian gần đây.

Nguồn:

1. “Blockchain and standards: first things first!”, Finextra; https://www.finextra.com/blogposting/13114/blockchain-and-standards-first-things-first
2. “Linux Foundation Unites Industry Leaders to Advance Blockchain Technology”, The Linux Foundation;https://www.linuxfoundation.org/news-media/announcements/2015/12/linux-foundation-unites-industry-leaders-advance-blockchain
3. “Members”, Hyperledger;https://www.hyperledger.org/about/members
4. “A Web of Ledgers”, W3C.org; https://www.w3.org/community/interledger/2015/10/09/a-web-of-ledgers/
5. “A Protocol for Interledger Payments”https://interledger.org/interledger.pdf
6. “The Linux Foundation Unites JavaScript Community for Open Web Development”, The JS Foundation; https://js.foundation/announcements/2016/10/17/Linux-Foundation-Unites-JavaScript-Community-Open-Web-Development/
7. “Australia to lead international blockchain standards committee”, Standards Australia; http://www.standards.org.au/OurOrganisation/News/Documents/Australia to lead international blockchain standards committee.pdf