Những người trong không gian blockchain thường nói về sự kiểm duyệt và sự chống kiểm duyệt. Người ta thường cho rằng khả năng chống kiểm duyệt là một trong những thuộc tính quan trọng của các hệ thống blockchain phân quyền, điều mà công nghệ trước đó không đạt được. Nhưng chính xác thì sự chống kiểm duyệt là gì?

Kiểm duyệt chính xác là gì?

Tốt nhất là nên bắt đầu với một định nghĩa khá chính xác về kiểm duyệt. Kiểm duyệt ở đây có nghĩa là phân biệt đối xử trong các giao dịch vì lý do phi kỹ thuật. Điều này không bao gồm các tình huống mà toàn bộ hệ thống thất bại đối với mọi người cũng như không xem xét các tình huống mà giao dịch trở nên không hiệu quả về mặt kinh tế do chi phí leo thang. Nó cụ thể bao gồm các trường hợp mà các giao dịch gặp phải sự phân biệt đối xử do các yếu tố bên ngoài như tài khoản hoặc số dư cụ thể mà giao dịch hoạt động trên.

Sự kiểm duyệt cũng tồn tại theo một quá trình mà tôi thích mô tả là chạy từ mềm đến cứng. Kiểm duyệt cứng là loại kiểm duyệt tồi tệ nhất. Đó là một tình huống khi mà một hoạt động cụ thể vốn được phép hoạt động theo quy tắc trung lập của hệ thống, bằng cách nào đó trở nên không thể trong một khoảng thời gian dài. Kiểm duyệt mềm có nghĩa là một tình huống mà một số bên có lợi thế hoặc gặp phải bất lợi trong việc thực hiện giao dịch.

Kiểm duyệt cứng trong hệ thống Blockchain

Tất cả các hệ thống blockchain có khả năng chống kiểm duyệt có một số thuộc tính chung. Tất cả các trạng thái và quy tắc của hệ thống đều công khai, có nghĩa là bất kỳ ai cũng có thể xác định xem giao dịch có hợp lệ hay không bằng cách thử nghiệm giao dịch đó theo các quy tắc của hệ thống. Giao dịch có thể được nộp vào hệ thống bởi bất cứ ai, vì chúng khép kín, có nghĩa là chúng chứa tất cả những gì là cần thiết để xác định tính hợp lệ của các giao dịch.

Nếu ai đó là nạn nhân của sự kiểm duyệt cứng, họ sẽ cố gắng khiến giao dịch của họ công khai bằng cách gửi nó vào mạng. Mọi người tham gia trong mạng đều biết trạng thái mạng và do đó có thể biết rằng giao dịch là hợp lệ. Bất kỳ ai cũng có thể tự gửi giao dịch vào mạng nếu họ muốn.

Điều này có nghĩa là mọi trường hợp kiểm duyệt cứng đều có thể dễ dàng chứng minh được. Nạn nhân có thể dễ dàng thực hiện giao dịch một cách nặc danh và bất kỳ ai nhìn thấy nó đều có thể biết rằng nó hợp lệ và tự mình gửi mạng. Nếu việc kiểm duyệt vẫn còn, mọi người sẽ biết điều đó vì họ sẽ thấy rằng giao dịch không được mạng chấp nhận.

Bởi kiểm duyệt cứng rất dễ dàng để chứng minh khi nó xảy ra và nạn nhân có mọi lý do để làm điều này, có khả năng cao là nếu không thấy xuất hiện các trường hợp kiểm duyệt cứng, thì tức là kiểm duyệt cứng không xảy ra. Nói chung, bất kỳ dự án blockchain nào không có khiếu nại về việc kiểm duyệt khó có khả năng cao là thực sự không gặp phải sự kiểm duyệt cứng. Tất nhiên, điều này không có nghĩa là nó có khả năng chống kiểm duyệt cứng tốt, chỉ là chưa ai đã thực hiện điều đó thôi.

Kiểm duyệt cứng là một yếu tố làm thỏa thuận thất bại đối với hầu hết các trường hợp sử dụng cho các blockchains công cộng được sử dụng để di chuyển các tài sản kỹ thuật số. Một hệ thống không thể duy trì sẽ trung lập và phi tập trung nếu người dùng bị phản đối có thể dễ dàng bị loại trừ vì lý do phi kỹ thuật.

Kiểm duyệt mềm trong hệ thống Blockchain

Kiểm duyệt mềm ít khó chịu hơn nhưng khó chứng minh hơn. Giả sử một nhóm người khai thác bitcoin lớn quyết định trì hoãn các giao dịch của một tài khoản cụ thể trước một vài giây trước khi đưa nó vào các khối mà họ khai thác. Về lý thuyết đây là kiểm duyệt mềm. Nhưng ngay cả khi họ đào một khối không bao gồm một giao dịch cụ thể do quy tắc này, việc họ chỉ đơn giản là không thấy giao dịch đúng lúc là hoàn toàn có thể.

Không giống như kiểm duyệt cứng, kiểm duyệt mềm chỉ ảnh hưởng đáng kể đến một số trường hợp sử dụng. Đối với một nơi lưu trữ giá trị, kiểm duyệt mềm thực sự không quan trọng lắm. Với một phương tiện trao đổi, kiểm duyệt mềm là một vấn đề, nhưng không nhiều. Đối với một sàn giao dịch phi tập trung, khả năng chống kiểm duyệt mềm là rất quan trọng vì kiểm duyệt mềm có thể được sử dụng để lừa đảo với các kỹ thuật như chạy trước.

Kiểm duyệt trong Bitcoin và các hệ thống PoW khác

Bitcoin có sức đề kháng tuyệt vời với sự kiểm duyệt cứng, trừ khi đa số người đào âm mưu với nhau trong một khoảng thời gian dài. Sự âm mưu như vậy dường như không thể xảy ra vì nhiều lý do bao gồm những người đào đó sẽ làm giảm giá trị đầu tư của chính họ trong các phần cứng mà họ mua để khai thác.

Tuy nhiên, bitcoin hầu như không có khả năng chống lại sự kiểm duyệt mềm. Một người đào tham gia kiểm duyệt mềm có thể làm giảm doanh thu phí giao dịch một chút và điều đó tạo một chút động lực để xử lý giao dịch một cách công bằng. Quan trọng hơn, hầu như không có lý do gì để tham gia vào việc kiểm duyệt mềm bằng bitcoin vì sẽ chả có lợi ích gì khi cách trì hoãn giao dịch cho một vài khối, và trừ khi có một âm mưu lớn, không có người khai thác nào có thể ảnh hưởng đáng kể đến bất kỳ người tạo giao dịch cụ thể nào. Đối với các trường hợp sử dụng bitcoin, kiểm duyệt mềm không thực sự là một vấn đề.

Kiểm duyệt trong XRP Ledger

Các XRP Ledger có sức đề kháng tuyệt vời với kiểm duyệt cứng. Phần lớn các nhà xác nhận sẽ cần thông đồng với nhau để có thể kiểm duyệt . Như đã giải thích ở trên, những trường hợp như vậy sẽ dễ dàng được chứng minh và nạn nhân sẽ có mọi lý do để báo cáo. Trừ khi các bên liên quan của mạng muốn kiểm duyệt cứng (điều khó có thể xảy ra bởi các blockchain được phân quyền mang lại rất ít lợi ích cho việc kiểm duyệt cứng), họ sẽ thay thế những người chạy trình xác nhận tham gia vào việc kiểm duyệt (rất dễ dàng xác định, vì họ sẽ ký thông điệp của họ) với những người không tham gia trong việc kiểm duyệt.

Các XRP Ledger cũng có sức đề kháng tuyệt vời với đa số hành vi kiểm duyệt mềm. Nếu giao dịch là hoàn hảo và được phát sóng trước thời gian đóng ledger, mọi người chạy trình xác thực trung thực sẽ bỏ phiếu để bao gồm nó, và chúng ta chỉ cần 50%. Nói cách khác, một cuộc tấn công 51% (sự cố cấp độ mạng) là cần thiết để có thể kiểm duyệt mềm.

Quan trọng hơn, kiểm duyệt mềm trên XRP Ledger, nếu đáng kể, có thể phát hiện và có thể chứng minh được – những người xác nhận đã bỏ phiếu để loại bỏ giao dịch hoàn hảo sẽ ban hành các tuyên bố đã ký. Trong khi kiểm duyệt mềm về cơ bản là một phần của thiết kế bitcoin, kiểm duyệt mềm chỉ được dung thứ trong XRP Ledger nếu người dùng của mạng chấp nhận các nhà xác nhận có âm mưu kiểm duyệt.

Điều này cho phép XRP Ledger nhắm mục tiêu vào các trường hợp sử dụng nhạy cảm với kiểm duyệt mềm, các trường hợp sử dụng mà các hệ thống dựa trên PoW như bitcoin và Ethereum ít phù hợp hơn. Điều này bao gồm sàn giao dịch phi tập trung của XRP Ledger.

Một sàn giao dịch phân cấp được xây dựng trên một chuỗi PoW sẽ có những người khai thác crypto tìm cách tăng doanh thu của họ bằng cách lừa đảo trên sàn giao dịch thông qua những thủ thuật như chạy trước trên mỗi khối họ khai thác. Họ sẽ không có lựa chọn khác vì việc khai thác cơ bản là một cuộc đua xuống phía dưới. Người có thể khai thác với chi phí thấp nhất với lợi nhuận lớn nhất sẽ làm tăng sự khó khăn lên bằng cách tăng mức độ khai thác của họ cho đến khi những người kém hiệu quả hơn bị cắt bỏ. Nếu việc lừa hệ thống thông qua kiểm duyệt mềm có thể làm tăng đáng kể lợi nhuận, người khai thác crypto sẽ thấy họ không có lựa chọn nào khác ngoài việc làm điều đó.