“Cryptocurrency” là gì?

Ngay cả với Từ điển Webster, vẫn thật khó để xác định được một định nghĩa rõ ràng. Tuy chúng ta không chắc thuật ngữ này ra đời vào lúc nào, nhưng bitcoin, tài sản crypto đầu tiên trên thế giới, chắc là thứ đầu tiên mọi người nghĩ đến khi nhắc tới crypto.

Dù vậy, một loạt các công nghệ rất khác nhau hiện nay đều đang mang và sử dụng cái tên “Cryptocurrency”, và các công ty, các nhà hoạt động và nhà đầu tư dường như đều có cách hiểu riêng cho từ này.

Tất nhiên, một số tài sản crypto cũng trở nên rắc rối trong môi trường liên tục thay đổi này.

Có lẽ tài sản crypto lớn nhất chưa gặp phải vấn đề này là XRP, cryptocurrency lớn thứ ba trên thế giới về giá trị, đồng thời là công nghệ được sử dụng trong nhiều sản phẩm dành cho doanh nghiệp ngân hàng đến từ công ty startup Ripple tại San Francisco.

Đầu năm nay, giá XRP đã vượt qua giai đoạn dậm chân tại chỗ, đi lên từ khoảng 0,30 đô la đến gần 4 đô la. Tuy không lâu sau đó giá giảm, sự quan tâm tới Ripple là lớn hơn bao giờ hết, với ngày càng nhiều người hâm mộ mới mừng với các thông báo và quan hệ đối tác mới của Ripple.

Tuy nhiên, như nhiều người đã chỉ ra, bitcoin và XRP không giống nhau. Trên thực tế, việc gọi cả hai là “cryptocurrency” không khác gì gọi rau là hoa quả với một số người.

“Một lời nhắc nhở thân thiện: Ripple không phải là một cryptocurrency,” người dùng BitcoinTalk “leopard2” đã viết gần đây.

Đây là một tuyên bố đã được lặp lại nhiều lần bởi nhiều người khác trong ngành.

Giám đốc điều hành Ripple, Brad Garlinghouse, đã phát biểu tại một cuộc họp Yahoo Finance vào tháng Hai vừa qua. “Tôi không gọi đây là tiền tệ crypto. Nó không phải là tiền tệ”.

Thay vào đó, công ty dường như thích sử dụng thuật ngữ “tài sản số”. Và đây không nhất thiết chỉ là một sự đánh lừa. Thật vậy, các thuật ngữ như token, tài sản, đơn vị và tiền tệ được sử dụng không phân biệt trong ngành.

Vì vậy, trong khi XRP có thể không phù hợp với định nghĩa cryptocurrency, việc xem xét công nghệ này từ góc nhìn của thuật ngữ này và các cuộc tranh luận của nó có thể sẽ hữu ích trong việc hiểu các tính năng chính của nó.

XRP tập trung hóa

Một trong những lời chỉ trích chính tới XRP là nó không thực sự “phân quyền”.

Nếu bạn là người mới, điều đó có thể không có ý nghĩa nhiều. Tuy nhiên, phân quyền là một vấn đề lớn đối với những người say mê crypto. Theo nhiều cách, nó là một thuộc tính tách biệt cryptocurrency ra khỏi các hệ thống tiền trực tuyến cũ, các hệ thống với một cơ quan trung ương có thể chặn hoặc kiểm soát các giao dịch.

Những người ủng hộ “cryptocurrency phân quyền” coi internet là một ví dụ về một hệ thống phân quyền, bởi thông tin ở đó di chuyển tự do và công khai (với một số hạn chế) và không có bất kỳ tổ chức nào ở giữa vận hành nó.

Tuy nhiên, những người khác coi sự tập trung hóa là một sự tráo đổi, lập luận rằng đôi khi nó quá không hiệu quả. Các nhà phát triển Ripple đã thừa nhận rằng XRP hoạt động khác và không phân quyền như họ muốn.

Vậy thì, điều quan trọng cần tranh luận không phải là việc Ripple tập trung hóa đến mức nào, mà là liệu nó có tạo ra một loại tiền trực tuyến tốt hơn mà không có sự phân cấp hoàn toàn của bitcoin.

Lập luận chống lại XRP: Một số người cho rằng XRP không bổ sung thêm điều gì mới cho việc đổi mới trong kinh tế học crypto, một thuật ngữ khác trong lĩnh vực mới mẻ này.

Một điểm hay được nêu ra là việc công ty Ripple lựa chọn nút xác nhận nào hợp lệ hóa các giao dịch, tạo nên một cái được gọi là Unique Node List (UNL). Trong bitcoin, ethereum và các cryptocurrency khác, bất cứ ai chạy phần mềm có thể thực hiện hành động này.

Thật vậy, một sàn giao dịch cryptocurrency lớn đã đến mức nêu ra điểm này trong một báo cáo nghiên cứu về Ripple phát hành tháng trước, lập luận rằng XRP “không phục vụ một mục đích rõ ràng.”

Mặc dù Ripple đã đưa vào một loạt các tổ chức để xác thực các giao dịch trên mạng, bao gồm cả những tổ chức như Microsoft và MIT mà hiện đang chạy các nút mạng của XRP, các nhà phê bình vẫn lập luận rằng với cách thuật toán được thiết lập, các nút mạng khác có xu hướng tin cậy nút mạng của Ripple và do đó là tin bản thân công ty.

Lập luận cho Ripple: Các nhà phát triển Ripple lập luận ngược lại, rằng XRP tốt hơn các thuật toán mã hóa truyền thống vì một số lý do: Nó nhanh hơn và có thể mở rộng hơn. Thêm vào đó, nó ít tốn kém để bảo vệ hơn nhiều so với Proof-of-work của Bitcoin đòi hỏi sử dụng một lượng năng lượng khổng lồ.

Giám đốc điều hành thị trường của Ripple, Cory Johnson, cho rằng XRP “thể hiện giá trị thực chất” giúp nó nổi bật giữa những đồng tiền và tài sản “ngốc nghếch hơn”.

Không chỉ vậy, hết lần này đến lần khác, các nhà phát triển Ripple đã lập luận rằng họ có kế hoạch khiến XRP ngày càng phân quyền theo thời gian, một mục tiêu mà họ đã ghi lại trong blog công ty của họ. Và có lý do để tin là họ thực sự có ý định đó. Đã có những công ty mới thành lập đang tìm cách để sử dụng XRP, chẳng hạn như với mục đích tạo ICO, và đây là điều mà công ty không thực sự chấp nhận.

Trong một cuộc phỏng vấn trước đó với CoinDesk, Ripple CTO Stefan Thomas đã đi xa đến mức cho rằng XRP sẽ “phân quyền hơn” so với bitcoin trong tương lai một khi họ đã thêm nhiều người xác nhận và hoàn thiện công nghệ của họ. Ông và các nhà phát triển Ripple khác lập luận thêm rằng họ đã hoàn thành các lời hứa trong quá khứ của họ.

Khi XRP còn chưa phải là nguồn mở, các nhà phê bình đã lập luận rằng nó sẽ không bao giờ trở nên như vậy được. Vậy mà Ripple đã mở mã nguồn hoàn toàn cho XRP của nó, đồng nghĩa với việc nó sẽ phải nhận sự kiểm tra kỹ lưỡng từ các nhà phát triển bên ngoài, và người dùng lần đầu tiên đã có thể hoạt động để gia nhập vào mạng lưới của Ripple vào năm 2013, thời điểm mà việc này được coi là gần sát với việc kiểm soát toàn bộ XRP.

Bởi họ đã luôn hoàn thành được các mục tiêu của mình, bao gồm việc thêm 55 tổ chức hoặc cá nhân có vai trò làm nút xác nhận vào mạng lưới trong năm ngoái, các nhà phát triển Ripple tin rằng có ít nhất một vài lý do để tin là họ sẽ hoàn thành tầm nhìn của họ, dù mục tiêu đó tham vọng đến đâu chăng nữa.

Mối quan hệ giữa Ripple và XRP rất mơ hồ

Ngoài định nghĩa và phân loại, vẫn có các mối quan hệ khác giữa Ripple và XRP Ledger để phân tích.

Thật vậy, một báo cáo gần đây của Bloomberg lưu ý rằng vì XRP không được xác định rõ ràng, nó có thể bị coi là một kiểu chứng khoán bởi SEC. Quan điểm này dường như bắt nguồn từ những nỗ lực của Ripple để XRP được liệt kê trong các sàn giao dịch lớn, điều mà các nguồn tin tức cáo buộc có thể đã thất bại trong việc nêu lên.

“Mặc dù đồng XRP không đại diện cho cổ phần sở hữu của Ripple, quan ngại là mối quan hệ gần gũi giữa cả hai vẫn có thể khiến các nhà quản lý coi XRP là chứng khoán”, bản báo cáo cho hay.

Sau đó, vấn đề này đã liên tục xuất hiện trên các phương tiện truyền thông xã hội.

Lập luận chống lại Ripple: Những người chỉ trích ở đây lập luận rằng có một trường hợp XRP có thể bị coi là chứng khoán vì cách mà nó được phát hành theo nhiều chiều hướng giống một biến thể của mô hình ICO (Initial Coin Offering).

Thật vậy, sau khi XRP Ledger (hồi đó được gọi là Ripple Consensus Ledger) được tạo ra, các đồng XRP đã được phân phối cho người dùng của các diễn đàn bitcoin phổ biến, một hành động mà ngày nay có thể được gọi là kiểu quảng bá crypto bằng “airdrop.”

Tuy nhiên, dù là mang tính chất suy đoán, các ý kiến phản đối này gợi ý về một vấn đề khác, đó là việc các nhà điều hành Ripple có vẻ hay nói tốt về XRP khi giá cả tăng lên.

Các nhà phê bình lập luận rằng khi token này nhận được nhiều sự chú ý, chẳng hạn như trong vài tháng qua, các nhà lãnh đạo của Ripple đã diễu hành nó. Ví dụ, trong một cuộc phỏng vấn gần đây của Fox News, Giám đốc điều hành Brad Garlinghouse đã đánh giá cao XRP như là sự khởi đầu của một “loại tài sản mới” giải quyết vấn đề thanh toán toàn cầu.

Trong khi đó, các nhà phê bình lập luận rằng khi giá XRP dậm chân tại chỗ thì trước mặt công chúng công ty không chú ý nhiều đến nó, thêm rằng là nếu Ripple thực sự tin rằng XRP là một phần quan trọng của sản phẩm, công ty startup này nên nói về nó một cách nhất quán (và trong phạm vi luật chứng khoán).

Lập luận cho Ripple: Dù vậy, những người khác coi câu hỏi về chứng khoán là một vấn đề cần bàn luận.

Đầu tiên, việc kinh doanh của Ripple không trực tiếp ảnh hưởng đến giá trị của XRP, mặc dù tất nhiên họ sẽ được hưởng lợi từ nhu cầu của các tổ chức ngân hàng lớn sử dụng XRP để di chuyển các giao dịch.

Bằng cách này, những người ủng hộ cho rằng luôn có một mục đích rõ ràng cho XRP: nó làm cho bất kỳ sản phẩm tài chính nào được xây dựng trên nền tảng của họ trở nên thậm chí còn nhanh hơn và rẻ hơn.

Thêm vào đó, không công bằng khi nói rằng toàn bộ công ty đã lật ngược quan điểm của họ về XRP.

Nhiều nhà phát triển và nhà nghiên cứu của Ripple vẫn luôn giữ vững ý tưởng rằng XRP là một token, ngay cả khi trước công chúng công ty có vẻ không kiên định như vậy.

Các ngân hàng không có lý do để sử dụng XRP

Ripple luôn tự hào là đối tác của các ngân hàng và các nhà cung cấp dịch vụ tài chính lớn khác, nhưng nhiều nhà phê bình nghĩ rằng công ty không cung cấp cho họ bất kỳ lý do thuyết phục thực sự nào để sử dụng XRP.

Vậy nhưng một loạt các công ty đã bắt đầu sử dụng cả ba sản phẩm của Ripple – xCurrent, xRapid và xVia – trong năm nay. Ngay cả một số tổ chức tài chính và nhà cung cấp thanh toán đã bắt đầu thí điểm sử dụng xRapid, sản phẩm duy nhất của Ripple sử dụng XRP.

Lập luận chống lại Ripple: Các nhà phê bình lập luận rằng XRP sẽ không bao giờ nhận được sự chấp nhận từ các tổ chức lớn. (Ngay cả một số khách hàng của Ripple cũng cho biết họ cho rằng XRP quá bất ổn và là một đồng tiền rủi ro để có thể sử dụng vào thời điểm hiện tại.)

Nhà đầu tư crypto nặc danh và nhà phê bình P4man lập luận rằng hai ý tưởng Ripple đang cố gắng kết hợp với nhau chỉ có ý nghĩa khi độc lập. RipplePay, một ý tưởng trước crypto cho phép các cộng đồng địa phương có thể kiểm soát tốt hơn tiền tệ của họ, có ý nghĩa như là một cách sáng tạo để gửi tiền thông qua một mạng lưới người mà người dùng tin tưởng. Và bitcoin có ý nghĩa như một loại tiền tệ kỹ thuật số mới không bị kiểm soát.

Nhưng kết hợp chúng với nhau, như Ripple đang làm, không thật sự hiệu quả, ông nói. Thay vào đó, nó dẫn đến một hệ thống quá phức tạp mà không đạt được mục đích ban đầu: rẻ hơn và thanh toán nhanh hơn.

Và P4man tiếp tục đưa ra một tuyên bố rõ ràng hơn: “Lý do hợp lý duy nhất” để XRP tồn tại là để Ripple kiếm tiền từ nó giữa cơn sốt cryptocurrency, một tuyên bố ông và các nhà phê bình khác tin rằng được hỗ trợ bởi thực tế là Ripple và các quỹ liên kết sở hữu ít nhất 60 tỷ trong tổng số 100 tỷ đồng XRP.

Lập luận cho Ripple: Ripple và những người ủng hộ nó cho rằng sự tồn tại của XRP có lý do – họ thường mô tả các sản phẩm ledger của Ripple như một con ngựa trojan. Một khi họ đưa thành công con ngựa Ripple vào đủ ngân hàng trên toàn thế giới, họ sẽ giải phóng XRP vào hệ thống tài chính một cách bất ngờ.

Điều này đã và đang xảy ra với Ripple bắt đầu khuyến khích các công ty đang sử dụng xCurrent chuyển sang dùng xRapid để tăng tính thanh khoản.

Nhà mật mã hàng đầu của Ripple, David Schwartz, mở rộng quan điểm này trong một bài đăng trên XRP chat, lập luận rằng khi công ty mở rộng số “hành lang” nó hoạt động trên, tính hữu ích của XRP sẽ tăng lên.

“Ví dụ bạn là một công ty như Seagate và bạn phải trả tiền đến mọi nơi trên trái đất. Nếu bạn phải trả tiền cho 5 quốc gia trong hành lang hoạt động của chúng tôi, bạn sẽ muốn giữ một đống XRP hơn là giữ 5 đống tiền tệ khác nhau “, ông nói trong một bài đăng trên diễn đàn XRP chat.

Trong khi thừa nhận điều Ripple đang cố gắng để làm “khá điên rồi”, Schwartz tiếp tục:

“Nếu thành công, nó sẽ làm tăng mạnh giá của XRP.”