Mười sáu tháng trước, Ripple đã huy động 55 triệu đô la bằng cách bán cổ phần trong một vòng tài trợ Thung Lũng Sillicon điển hình từ các nhà đầu tư chiến lược, sau khi nhận được tài trợ trước đó từ GV (Google Ventures) của Alphabet, Andreessen Horowitz và những người khác. Vòng tài trợ này đã đặt giá trị của công ty ở khoảng 400 triệu đô.

Ngày nay các start-up ở San Francisco có thể kiếm được nhiều lần số tiền đó hàng tháng – nếu họ muốn – mà không phải từ bỏ quyền sở hữu hay quyền kiểm soát của công ty.

Ripple phát triển phần mềm mà nhiều ngân hàng sử dụng để việc thanh toán toàn cầu được nhanh chóng. Vậy nhưng gần như toàn bộ giá trị hiện tại của công ty đến từ những người thành lập và chủ sở hữu phần lớn XRP, một loại tiền tệ kỹ thuật số đã từng mờ mịt một năm trước đây, nhưng hiện giờ có tổng giá trị trên thị trường vào khoảng 130 tỷ USD.

XRP – được trao đổi công khai như Bitcoin – đã trải qua một quá trình tăng giá khó hiểu bắt đầu từ năm ngoái. Ngay cả sau khi giảm giá mạnh từ mức 3,84 USD vào đầu tháng 1 xuống còn 1,30 USD (bao gồm lần giảm 30% vào hôm thứ 3), thì con số này vẫn là gần gấp 200 lần trong 12 tháng qua.

Ripple hiện sở hữu khoảng 60 tỷ trong số 100 tỷ XRP được tạo ra, mang lại cho nó giá trị thị trường tới gần 80 tỷ USD, chỉ dựa trên số cổ phần của nó.

Chúng ta không biết doanh thu của công ty là bao nhiêu, tuy vậy CEO Brad Garlinghouse nói với CNBC rằng một số ngân hàng đang trả cho công ty hàng triệu đô la cho phần mềm của công ty. Dù thế nào thì 80 tỉ USD là cao hơn rất nhiều các nhà đâu tư có thể mong đợi.

Một công ty khó đánh giá

Ripple đã đặt ra những hạn chế về số XRP họ có thể bán hàng tháng, để loại bỏ mối lo ngại rằng họ sẽ đột ngột làm tràn ngập thị trường với đồng điện tử của họ. Công ty đã đặt 55 tỷ đồng XRP vào một tài khoản ủy thác escrow “bảo mật crypto” và có thể phát hành tới 1 tỷ mỗi tháng. Ripple chưa bao giờ bán nhiều XRP đến mức đó trong một tháng, và vào tháng 12 họ cho biết trung bình họ bán 300 triệu XRP mỗi tháng bắt đầu từ giữa năm 2016.

Bằng cách bán một phần rất nhỏ trong số cổ phần của mình mỗi tháng, công ty này đã mang lại hơn 90 triệu đô la trong ba quý đầu năm 2017.

Ripple chưa đưa ra báo cáo XRP vào quý tư, nhưng nếu họ tiếp tục bán cùng một khoản tiền theo tỷ lệ phần trăm của toàn bộ giao dịch XRP, nó sẽ thu được hơn 75 triệu đô la trong quý 4 và 150 triệu đô la nữa chỉ trong nửa đầu tháng Giêng. Và đó là không bao gồm tiền kiếm được từ bán hàng trực tiếp.

Công ty có thể giới hạn số lượng XRP mà họ bán ra trên thị trường, do đó không có lý do gì để cho rằng họ đang mang lại hàng trăm triệu đô la mỗi quý. Tuy nhiên, chỉ việc có khả năng đó cũng đã đưa Ripple vào một vị trí tài chính cực kì hiếm có – đặc biệt là cho một công ty start-up với 170 nhân viên – và cho phép nó nhanh chóng mang lại tiền từ việc mua lại công ty khác, tài trợ cho một dự án đầy tham vọng hoặc đầu tư vào các start-up khác.

Các giám đốc điều hành của Ripple vừa đầu tư một số đồng XRP của họ trong một vòng đầu tư 25 triệu đô cho một start-up về chứa hàng hóa, có tên là Omni.

“Dù sao thì công ty này cần tiền ít hơn bất kỳ công ty nào khác trên hành tinh này”, Timothy Enneking, giám đốc quản lý của Crypto Asset Management – một quỹ đầu tư thanh khoản crypto ở San Diego với khoảng 70 triệu USD tài sản, cho biết.

Jeremy Liew của Lightspeed Venture Partners đã đầu tư vào Ripple vào năm 2013, trước khi đồng tiền trở nên có giá trị và là khi công ty còn tập trung vào các khoản thanh toán tiêu dùng ngang hàng. Anh ta không có ghế ngồi trong ban quản trị và không có mối quan hệ gần gùi với công ty, nhưng đột nhiên lại sở hữu một cổ phần tiềm năng rất có giá trị.

Tìm ra cách chính xác để xác định giá trị của cổ phần này không hề dễ: Lightspeed sở hữu cổ phiếu không thanh toán của một công ty tư nhân, với giá trị đang tăng cao đến từ một tài sản có độ biến động lớn mà công ty này chia ra những khối nhỏ và dùng để kiếm tiền trong nhiều năm.

Jeremy Liew

Liew, người được biết đến nhiều nhất khi anh đặt cược vào Snap, cho biết: “Chuyện này chưa bao giờ xảy ra”.”Nó chưa thực sự có tiềm năng cho đến cuối quý trước, vì vậy bây giờ chúng tôi phải suy nghĩ kỹ về nó”

Theo báo cáo của Deep Value Research, Seagate, thông qua một khoản đầu tư vào Ripple năm 2016, có thể sở hữu cổ phần trị giá gần 8 tỷ đô la. Cổ phiếu đã tăng 20% kể từ báo cáo ngày 8/1, tuy vậy công ty vẫn chưa công khai điều gì cả.

Có phải Ripple sẽ chống lại Bitcoin

Trong khi khả năng in tiền của Ripple đã đặt nó ở một vị trí đáng ngưỡng mộ, công ty start-up đã thu hút rất nhiều tranh cãi trong thế giới cryptocurrency và blockchain.

Bitcoin là một loại tiền tệ phân quyền mà phải được khai thác nếu muốn lưu thông và được tạo ra bởi một nhân vật bí ẩn vẫn chưa xác định được danh tính, sử dụng biệt danh là Satoshi Nakamoto.

Hệ thống thanh toán Ripple thì ngược lại, là sản phẩm một công ty duy nhất –  sở hữu phần lớn XRP và có quyền kiểm soát khi nào nó tung được ra thị trường.

Các nhà phê bình trên Reddit và những nơi khác cho rằng thật điên rồ khi mà Ripple vừa tạo ra một loại tiền tệ từ “hư không”. Thêm vào đó, tiền tệ này hầu như không được sử dụng, khiến cho sự tăng giá của loại tiền tệ này khó tin hơn.

Sản phẩm chủ chốt của Ripple, xCurrent, được các ngân hàng sử dụng như một giải pháp nhắn tin cho phép họ nhanh chóng giải quyết thanh toán qua biên giới. Nhưng họ không sử dụng XRP cho điều đó. Một sản phẩm Ripple mới hơn và vẫn còn non trẻ tên là xRapid cho phép các tổ chức tài chính chuyển đổi các đơn vị tiền tệ sang XRP một cách nhanh chóng, rẻ tiền và giao dịch kỹ thuật số theo thời gian thực.

Tuần trước, Ripple đã tuyên bố khách hàng quan trọng đầu tiên của mình cho xRapid. Họ nói rằng MoneyGram sẽ sử dụng công nghệ xRapid và XRP, để tăng tốc độ và giảm chi phí chuyển tiền. Viamericas, một công ty chuyển về gửi tiền đến châu Mỹ Latinh và châu Á, cho biết họ đang thử nghiệm XRP.

Ripple tuyên bố mỗit giao dịch trung bình trên mạng của họ mất từ hai đến ba giây để xử lý. Theo dữ liệu của trang web Blockchain.info, các giao dịch của Bitcoin mất trung bình khoảng 51 phút.

“Bitcoin cho chúng tôi thấy điều gì là có thể, nhưng không phải trường hợp sử dụng nào nó cũng có thể giải quyết được”, Garlinghouse, CEO của Ripple, người sở hữu hàng tỷ đô la vốn cổ phần Ripple và XRP ở mức giá hiện tại, cho biết. “Cá nhân tôi muốn sở hữu Bitcoin, vì tôi nghĩ nó sẽ giải quyết được vấn đề tích trữ giá trị.”

Nói cách khác, Garlinghouse coi bitcoin như một hình thức vàng kỹ thuật số, thu hút các nhà đầu tư muốn đa dạng hóa cổ phần của họ. Nhưng XRP có một cách sử dụng cụ thể, và nếu ông đúng, nó sẽ là cách mà các công ty tài chính giao dịch trên blockchain.

“Chúng tôi đang điều khiển tốc độ và nhu cầu của XRP,” Garlinghouse nói.

Brad Garlinghouse, chief executive officer of Ripple Labs Inc.

Không điều gì trong số đó khiến nắm bắt giá trị của XRP dễ dàng hơn hay giúp giải thích sự biến động giá liên tục. Giải thích tốt nhất cho sự tăng giá của nó là sự quan tâm ngày càng tăng trên toàn cầu về cryptocurrencies, và sự gia tăng của trao đổi trực tuyến giúp bạn có thể mua, bán và giữ các loại tài sản này.

Enneking nói rằng đối với Quỹ Quản lý Tài sản Crypto của ông, gần đây ông đã rút khỏi XRP, và ông đã lạc quan hơn về bitcoin và ethereum.

“Tôi thấy rất khó hiểu, ngay cả khi rất nhiều ngân hàng sử dụng Ripple để di chuyển hàng tỷ đô la, tại sao điều đó lại làm tăng giá trị của XRP?” ông nói. “Tôi không hiểu điều gì thúc đẩy sự hình thành giá cả của nó.”

Nếu năm 2017 (và 2018 cho đến nay) đã dạy cho chúng tôi mọi thứ về cryptocurency, đó là sự biến động cực lớn là chuyện bình thường. XRP có thể sụt xuống dưới 10 cent nhanh như khi nó tăng vọt lên quá 3 USD vì bất kỳ lý do nào, hoặc không vì lý do nào cả.

Với kiểu rủi ro đó, sẽ có lý nếu Ripple tối đa hóa doanh số bán XRP hàng tháng và củng cố thị phần tiền mặt của nó càng nhiều càng tốt. Nhưng Garlinghouse không cho dấu hiệu nào rằng ông đang tiến về hướng đó.

Ông nói: “Đối với những việc tôi làm, tôi sẽ đều nghĩ tới: điều gì là tốt nhất cho hệ thống của XRP.”