Thường thì bất kỳ báo cáo truyền thông nào có bao gồm cả SWIFT và Blockchain đều khiến thế giới blockchain điên đảo. Tuy nhiên, có vẻ không phải là như vậy với báo cáo cuối cùng của SWIFT về Proof of Concept (POC) cho Nostro.

Thông báo của SWIFT đã được đưa ra chậm trễ hơn so dự kiến vào tháng 12, sau đó nhanh chóng tan biến, bởi nó đã đi ngược lại với sự háo hức khổng lồ xung quanh blockchain và công nghệ ledger phân phối song song (DLT).

Mặc dù đã tỏ ra tự tin về những phát hiện của dự án [i], nhưng SWIFT đã thông báo rằng nó đã kết thúc dự án POC mà có lẽ là lớn nhất từ trước đến nay, đặc biệt là về số công ty chủ chốt tham gia (34 ngân hàng lớn).

SWIFT kết luận rằng blockchain / DLT đã (đây là lời của tôi, không phải của họ) đi đến đường cùng. Không có cách nào khác ngoài quay đầu lại.

Tại sao POC này lại quan trọng?

SWIFT Nostro POC là một use case cực kỳ quan trọng cho DLT trong thế giới tài chính. Nếu blockchain / DLT không hoạt động được trong trường hợp hoàn hảo này, có rất ít cơ hội mà công nghệ này có thể có ích trong những tình huống phức tạp hơn trong lĩnh vực tài chính hiện đại.

Một hướng dẫn rất nhanh về tài khoản Nostro.

Ví dụ một nhà sản xuất tại Mỹ muốn mở một chi nhánh nhập khẩu / xuất khẩu tại một thị trường mới nổi, chẳng hạn như Kyrgyzstan, họ sẽ thường đến một ngân hàng Mỹ mà xử lý phần lớn tài sản và giao dịch của họ, yêu cầu ngân hàng đó trợ giúp tài chính thực tế. Nhưng sẽ ra sao nếu ngân hàng của họ không có chi nhánh ở Bishkek, thủ đô của Kyrgyzstan? Có hai vấn đề: thứ nhất là nhà sản xuất không muốn phải bắt đầu một mối quan hệ với một ngân hàng địa phương (chủ yếu là vì các quy tắc và luật lệ có thể rất khác nhau), và thứ hai là ngân hàng Mỹ hiên tại của họ không muốn mất một trong những khách hàng chủ chốt.

Đây là lúc mà khái niệm ‘ngân hàng đại lý‘ xuất hiện.

Trong tình huống như vậy, ngân hàng Mỹ sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng, sẽ tiếp cận một ngân hàng ở nước ngoài như ‘Ngân hàng thương mại KYRGYZSTAN’ (CBK), và đề xuất một mối quan hệ đôi bên cùng có lợi. Khi / nếu thỏa thuận thành công, nhà sản xuất có thể bắt đầu coi ngân hàng địa phương của mình là có một chi nhánh ở nước ngoài và có thể kinh doanh (gần) như bình thường, mặc dù rõ ràng là họ sẽ phải trả phí bổ sung. Tất cả mọi người đều thắng, và ngân hàng Mỹ sau đó có thể tiếp cận các công ty khác để đề nghị hỗ trợ họ tại Kyrgyzstan, từ đó cho phép họ có lựa chọn mở một chi nhánh tại Bishkek, nếu các quy định cho phép và kinh doanh phát triển.

Tài khoản mà ngân hàng Mỹ có với ngân hàng nước ngoài được gọi là tài khoản ‘Nostro’ (hay còn gọi là tài khoản ‘của chúng tôi’) và ngân hàng Mỹ sẽ sử dụng tài khoản đó cho phần lớn các giao dịch của nó cho tất cả các khách hàng của mình. Trong thực tế, với một ngân hàng lớn, có thể có các giao dịch tổng cộng hàng tỷ đô la được đưa vào và ra khỏi tài khoản Nostro mỗi ngày. Bởi vì họ đang phải xử lý các giao dịch rất lớn cho một số khách hàng lớn nhất của họ, ngân hàng phải theo dõi số tiền trong mỗi tài khoản Nostro một cách rất cẩn thận, nếu không thì các khoản thanh toán quan trọng cho khách hàng chính có thể không thực hiện được, bởi vì, ví dụ như tài khoản có thể vô tình bị rút quá nhiều. Đây là một công việc khó khăn, nhưng cũng là một trong lý do những ngân hàng đại lý được trả rất nhiều.

Trong thị trường toàn cầu ngày nay, có một mạng lưới rộng lớn các tài khoản Nostro đang được vận hành và sử dụng bởi các ngân hàng lớn nhất trên thế giới, tất cả đều đang cố gắng duy trì số tiền trong hàng trăm tài khoản này. Đây là một vấn đề không nhỏ, nhưng có những quy trình được thiết lập tốt để xử lý tình trạng này trong hầu hết các ngân hàng đại lý.

Nostro – use case dành cho blockchain?

Có thể thấy rằng việc quản lý một tài khoản Nostro có một số điểm tương đồng với Bitcoin, ví dụ duy nhất của blockchain đang được sử dụng nhiều ngày nay. Đầu tiên, mọi thứ được thực hiện bằng cách sử dụng các giao dịch rời rạc, với lý do để thực hiện hoặc nhận một khoản thanh toán qua tài khoản Nostro. Thứ hai, về lý thuyết tất cả mọi thứ sẽ (hoặc nên) được thực hiện trong thời gian thực, với một xác nhận ngay lập tức rằng một giao dịch đã được chấp nhận và thông qua. Thứ ba, không có cơ quan trung ương, vì tất cả các giao dịch đều ngang hàng. Và nói chung là không thể huỷ các giao dịch (nhưng không phải là luôn luôn [ii]).

Điều này là dễ dàng đối với DLT phải không? Thảo nào SWIFT và các ngân hàng đã bị cám dỗ bởi tiềm năng có thể đạt được, mọi thứ đều đã chắc chắn?

Rất tiếc là không phải vậy – SWIFT và các ngân hàng tham gia đã nhận ra thực tế.

Những gì mà POC đã tìm ra.

Dự án SWIFT POC là một nỗ lực rất nghiêm túc và tốn kém [iii] nhằm chứng minh “giả thuyết blockchain”. Mặc dù không có nhiều thông tin chi tiết, dự án đã sử dụng “công nghệ DLT hàng đầu” Hyperledger Fabric 1.0, và quan trọng là việc sử dụng các tài sản và tiêu chuẩn kỹ thuật SWIFT hiện có để tạo ra ledger phân phối được ủy quyền cho 28 ngân hàng đã “tích cực kiểm tra” ứng dụng của họ. Lưu lượng truy cập qua các ledger ngang hàng được tạo ra thông qua một ‘công cụ sao lưu dự phòng’ sử dụng tiêu chuẩn dữ liệu ISO 20022 (tức là SWIFT). Việc quản lý được đảm nhiệm bởi SWIFT, đặc biệt là “quy tắc chuẩn về thanh khoản trong suốt” của SWIFT và quan trọng là khái niệm về tham chiếu giao dịch (UETR) đã được phát triển cho cơ sở hạ tầng đổi mới thanh toán toàn cầu của SWIFT (gpi) và bộ sản phẩm . Việc xác định các bên được dựa trên mã số nhận dạng doanh nghiệp tiêu chuẩn của SWIFT (BIC) và chứng nhận của các bên đã sử dụng Cơ Quan Chứng Nhận (CA) được kiểm soát bởi SWIFT, thông qua việc cấp chứng chỉ.

Trong thực tế, POC được xây dựng dựa trên cơ sở hạ tầng và quy trình đã được áp dụng cho SWIFT gpi. Nhưng đó không phải là điều xấu đối với POC, vì việc tái phát minh là không hợp lý trong các trường hợp thử nghiệm như vậy.

Đầu tiên là những tin tốt. POC đã hoạt động và đạt được các mục tiêu nội bộ. Tuy nhiên, bởi POC chỉ bao gồm đơn giản là một đoạn mã máy tính, vậy nên điều đó không đáng ngạc nhiên. POC cho thấy rằng các giao dịch, theo một định dạng đã thỏa thuận, có thể được truyền theo thời gian thực qua một mạng SWIFT an toàn, kín và có thể được nhận và sử dụng để cập nhật [iv] một hoặc nhiều số dư.

Điều này có lẽ không gây ngạc nhiên bởi vì nó đã xảy ra hàng triệu lần mỗi ngày trong các tình huống khác, chẳng hạn như Nền tảng thanh toán mới của Úc (NPP) cũng dựa trên định dạng SWIFT [nhưng không sử dụng blockchain / DLT].

Vậy, những tin xấu là gì?

Tin xấu là để một chương trình – chẳng hạn như chương trình được phát triển trong POC – có bất kỳ cơ hội nào hoạt động được trong thế giới tài chính thực, một số lượng lớn công sức phải được bỏ ra để có thể có lợi. Phát hiện chính của báo cáo là

“Mặc dù kết quả rất đáng khích lệ, nhưng thử nghiệm cũng nhấn mạnh sự cần thiết của một loạt các điều kiện tiên quyết cho giải pháp này để có thể mang lại những lợi ích được mong đợi và được ngành công nghiệp áp dụng”

Nói cách khác, không phải là POC, mà là tất cả những người khác đang làm chậm tiến trình áp dụng DLT cho vấn đề Nostro.

Báo cáo sau đó liệt kê bốn điều kiện kiên quyết:

1) “Nhà cung cấp Tài khoản Nostro cần chuyển từ việc tạo tính thanh khoản theo từng khối sang tạo tính thanh khoản trong thời gian thực”.

Tuy nhiên, điều này còn lâu mới xảy ra, như bài báo cáo đã ghi nhận “Ngày nay, có 44% thanh toán qua biên giới trao đổi qua SWIFT là có xác nhận thời gian thực”. Đây không phải là một con số lớn và là một con số không bao gồm các thay đổi đến từ Nostro, chẳng hạn như các hoá đơn dự kiến không xác định.

2) “Trong khi ứng dụng DLT có thể cung cấp một nền tảng để chia sẻ thông tin, cần nhiều công sức và đầu tư từ tất cả các ngân hàng để nâng cấp các ứng dụng của họ để cung cấp nền tảng cho việc cập nhật thời gian thực”.

Một lần nữa điều này còn lâu mới xảy ra, ngay cả nếu đó là một yêu cầu để kinh doanh, mà nó thì không phải!

3) “Một đề xuất giá trị cho mỗi phân khúc thị trường phục vụ các mức độ phức tạp khác nhau, tự động hóa hoạt động và đầu tư trong quá khứ là chìa khóa để đảm bảo sự áp dụng và cùng tồn tại trong ngành, nhờ đó mang lại giá trị tối đa.”

Điều này được nêu ở nơi khác trong báo cáo bởi một giải pháp DLT cho tất cả mọi thứ sẽ không bao giờ hoạt động! Điều này là bởi vì những người chơi chính, chẳng hạn như các ngân hàng đại lý phổ cập, vốn đã đầu tư vào công nghệ vượt trội hơn so với các công ty nhỏ, và các công ty nhỏ không có khả năng và thường không cần phải áp dụng một giải pháp như vậy bởi họ không yêu cầu phải cập nhật theo thời gian thực.

4) “Nhận dạng duy nhất cho mỗi mục là nền tảng của bất kỳ giải pháp thanh toán và hòa giải nào”.

Do tác động của những điều này có thể không rõ ràng ngay lập tức, báo cáo đã viết rõ ra: “Để xử lý tất cả các thay đổi của tài khoản Nostro, việc sử dụng nó phải được mở rộng để xác định các loại tin chính như FX và các giao dịch chứng khoán mà không thể giải quyết thông qua một thông báo thanh toán “. Nói cách khác, để mô hình này có thể hoạt động, không chỉ cần phải thiết kế lại hệ thống thanh toán mà còn nhiều hệ thống khác nữa.

Tóm lại, báo cáo kết luận rằng, ngay cả khi POC được mở rộng để nó có thể thực sự được sử dụng: 1) các công ty lớn không cần nó, bởi vì họ đã tự làm được điều tương tự; 2) các công ty nhỏ không cần nó bởi vì họ không yêu cầu chức năng thời gian thực; và 3), mọi hệ thống trong mọi công ty tạo ra các dòng tiền tệ sẽ phải được thiết kế lại để có thể hưởng lợi.

Đơn giản là, bài báo cáo nói rằng các tuyên bố được thực hiện vì lợi ích của blockchain / công nghệ phân loại ledger (DLT), là ảo tưởng.

Không có gì ngạc nhiên khi dự án của SWIFT tránh xa bất kỳ phân tích chi tiết nào về chi phí / lợi ích và rủi ro khi thực hiện!

Bên cạnh chức năng, bài báo cáo cũng ghi nhận một số vấn đề kỹ thuật chính, kết luận rằng mặc dù POC cho thấy là DLT “hiện cung cấp nền tảng cần thiết cho việc xây dựng các ứng dụng tài chính” [v]:

“Tuy nhiên, nó cũng chỉ ra rằng cần phải có tiến bộ hơn nữa về công nghệ DLT trước khi nó sẵn sàng hỗ trợ các ứng dụng trong các cơ sở hạ tầng toàn cầu quan trọng.”

Nói cách khác, DLT chưa sẵn sàng.

Bài báo cáo mở rộng về một vấn đề đã được xác định trong bài Báo cáo ban đầu – vấn đề “kênh phát nổ” (exploding channel).

Vì lý do riêng tư và đồng thuận, trong DLT được ủy thác, mỗi bên phải có một kênh chuyên dụng mở cho mọi bên khác, sau đó số lượng các kênh riêng biệt phải được tạo ra tăng lên với số lượng các bên, nếu không theo cấp số nhân thì cũng rất nhanh [vi]. Ví dụ, với 34 ngân hàng đại diện, cần khoảng 528 kênh khác nhau và SWIFT tính rằng nếu hệ thống đi vào hoạt động thì có hơn 100.000 kênh thì cần phải xác định.

Báo cáo lưu ý rằng điều này sẽ tạo ra “những thách thức đáng kể trong việc hoạt động”.

Tóm lại, mô hình ngang bằng này sẽ đổ vỡ ở quy mô lớn.

Tóm lược

Để tóm tắt, SWIFT Nostro POC cho thấy rằng đối với ứng dụng Nostro, blockchain / DLT sẽ không hoạt động: về mặt chức năng (nếu không có thay đổi lớn không liên quan ở những lĩnh vực khác); chi phí hiệu quả; kỹ thuật; hay cả về mặt vận hành.

Nó là một ngõ cụt cho doanh nghiệp!

Và bởi Nostro trên bề mặt là một use case lý tưởng cho blockchain / DLT, kết luận phải là cách tiếp cận này là không thành công cho các ứng dụng phức tạp hơn nhiều khác trong lĩnh vực tài chính, ví dụ như giao dịch và giải quyết chứng khoán.

Tái bút

Tác giả sẽ lập luận rằng những vấn đề gặp phải trong dự án này có lẽ đã/nên được dự đoán trước khi bắt đầu. Nó chỉ đòi hỏi có phân tích hệ thống tốt.

Đây là một bản cáo trạng về tài chính (và công nghệ hiện đại) rằng một điều gì đó phải được chứng minh là không hoạt động được, để mọi người tin là thật!

[i] Thông cáo báo chỉ của SWIFT là một tuyên bố chiến thắng – đối với SWIFT – nhưng dù sao họ vẫn đang đóng cửa dự án.

[ii] Ví dụ, bất cứ khi nào một sai lầm đã được thực hiện.

[iii] Không có chi phí được đưa ra trong báo cáo nhưng với 34 ngân hàng và SWIFT và Hyperledger tham gia nó sẽ tốn đến hàng chục triệu đô la

[iv] Tuy nhiên, không rõ ràng từ báo cáo, cho dù cập nhật số dư là một phần không tách rời của ledger phân phối hay của cơ sở dữ liệu Hyperledger riêng biệt.

[v] Đây là một khẳng định cực kỳ gây tranh cãi với các yêu cầu khác được đưa ra trong báo cáo.

[vi] Nếu có n người tham gia DLT như vậy, về lý thuyết số tối đa các kênh sẽ là n * (n-1) / 2 kênh nếu tất cả người tham gia có mối quan hệ với nhau.